Pisownia i transliteracja nazwisk: drobny problem, który zatrzymuje wszystko

Najczęstszą wadą w transgranicznych aktach spraw nie jest brakujący dokument. Jest nią nazwisko zapisane na dwa sposoby.

Skąd biorą się rozbieżności

• Różne standardy transliteracji. Nazwisko zapisane w alfabecie nielacińskim można oddać na kilka uprawnionych sposobów, a różne organy w tym samym kraju stosowały z czasem różne standardy.
• Odnowienia paszportu. Nowy paszport wydany według zmienionego standardu może zapisywać nazwisko inaczej niż poprzedni — i inaczej niż każdy dokument na nim oparty.
• Małżeństwo. Zmienione nazwisko w jednym dokumencie, a w innym nie, albo nazwisko dwuczłonowe zapisane inaczej w dwóch krajach.
• Patronimiki i drugie imiona. Obecne w jednych systemach, nieobecne w innych, pomijane lub łączone niekonsekwentnie.
• Znaki diakrytyczne. Systemy, które nie potrafią ich przechowywać, po cichu je usuwają, tworząc nazwisko, które już się nie zgadza.

Co to zatrzymuje

• Rejestracja nieruchomości, w której rejestr wymaga, by nazwisko nabywcy dokładnie zgadzało się z paszportem.
• Rachunki bankowe i przelewy, w których weryfikacja zgodności traktuje niezgodność jako nierozstrzygniętą kwestię tożsamości.
• Wnioski o pobyt i obywatelstwo, w których akt urodzenia i paszport, które się nie zgadzają, wymagają wyjaśnienia popartego dokumentami.
• Dziedziczenie, w którym nazwisko zmarłego w akcie własności różni się od nazwiska w akcie zgonu, a spadkobiercy muszą udowodnić, że to ta sama osoba.

Jak to naprawić

• Wybrać jedną pisownię i stosować ją wszędzie, zgodną dokładnie z aktualnym paszportem, łącznie z drugimi imionami i ich brakiem.
• Gdy dokumenty już się różnią, uzyskać formalne oświadczenie tożsamości: oświadczenie notarialne, konsularne zaświadczenie o równoważności nazwiska lub orzeczenie sądu — zależnie od jurysdykcji. Zrobić to raz i zachować na stałe.
• Przy odnowieniu paszportu poprosić o zachowanie ciągłości pisowni, jeśli organ wydający na to pozwala, i sprawdzić nowy dokument przed wyjściem z urzędu.
• Przed podpisaniem czegokolwiek podlegającego rejestracji przeczytać własne nazwisko litera po literze. Zajmuje to dziesięć sekund i jest najtańszą należytą starannością w całej tej dziedzinie.